Psychologische behandeling van GAS
Er zijn verschillende psychologische behandelmogelijkheden. Deze worden door een psycholoog of psychotherapeut gegeven. Er is bekend dat ruim de helft van het aantal mensen met een gegeneraliseerde angststoornis baat heeft bij de hieronder beschreven psychologische behandelvormen. Aangezien cognitieve therapie ( hieronder wordt uitgelegd wat dit inhoudt) het meeste onderzocht is, raden wij aan om met deze behandelvorm te starten. Mocht blijken dat cognitieve therapie na vijftien zittingen onvoldoende helpt, dan wordt overgestapt op één van de andere psychologische behandelvormen. Heeft u na vijfentwintig zittingen van een psychologische behandeling toch nog klachten dan wordt aangeraden om alsnog medicijnen te gaan gebruiken.
Cognitieve therapie
Cognitieve therapie richt zich op het veranderen van uw denkpatronen en angstige gedachten (cognities). U zult merken dat als u in staat bent om uw denkpatronen te veranderen, uw angst daarmee ook beter hanteerbaar wordt. Het uitgangspunt bij cognitieve therapie is dat feitelijke gebeurtenissen zelf niet zozeer angst veroorzaken, maar dat gedachten die de gebeurtenis bij u oproept u angstig maken (bijvoorbeeld een persoon heeft afgesproken met zijn geliefde, die een paar minuten te laat is en denkt dan gelijk het ergste: "er moet een ongeluk gebeurd zijn"). Van het volgende drietal denkpatronen is bekend dat deze bij veel mensen die last hebben van een gegeneraliseerde angststoornis tot een angstig gevoel kunnen leiden. 1) De neiging om de kans dat datgene waar u bang voor bent ook daadwerkelijk gebeurt te overschatten (bijv. de kans dat er een ongeluk gebeurt is). 2) De neiging om de ernst van datgene waar u bang voor bent te overschatten (bijvoorbeeld de kans dat het ongeluk een dodelijke afloop heeft). 3) De neiging om uw eigen mogelijkheden om met hetgeen waar u bang voor bent om te kunnen gaan te onderschatten (bijvoorbeeld "ik ben reddeloos verloren als ik er alleen voor kom te staan"). Kort gezegd overschatten de meeste mensen met een gegeneraliseerde angststoornis de gevaren in de wereld om ons heen en zij hebben er weinig vertrouwen in dat zij oplossingen voor de mogelijke problemen zouden kunnen bedenken. Hieraan zal bij cognitieve therapie met name aandacht besteed worden.
De behandelaar zal u helpen om de gedachten op te sporen, die u angstig maken. Vervolgens wordt gekeken of deze gedachten ook kloppen met de werkelijkheid. Als u tot de conclusie komt dat de gedachte onjuist is, wordt gekeken of u tot een andere gedachte kunt komen die u meer helpt in plaats van dat die u angstig maakt. Voor het slagen van de behandeling met cognitieve therapie is het noodzakelijk dat u dagelijkse huiswerkopdrachten uitvoert. U zult bijvoorbeeld gedachtendagboekjes moeten bijhouden van situaties, waarin u zich angstig voelde en de gedachten die daarmee samenhingen uitwerken. Ook is het mogelijk dat u opdrachten krijgt waarbij u moet toetsen of bepaalde opvattingen kloppen. Cognitieve therapie wordt gedurende tien tot vijftien zittingen toegepast. Als u na vijftien zittingen toch klachten blijft houden, dan wordt de behandeling met tien zittingen aangevuld waarin één of meerdere van de psychologische behandelvormen die hieronder beschreven staan, worden toegepast.
Angstmanagement training
Een angstmanagement training is erop gericht om u een aantal vaardigheden aan te leren waardoor u beter met u angst leert om te gaan. De training leert u verschillende technieken. Vaak bestaat de training uit het aanleren van bepaalde ontspanningsoefeningen. Het kan zijn dat u geleerd wordt om uzelf positief toe te spreken, zodat u zichzelf beter gerust kunt stellen. Ook kan het zijn dat u afwisselend angstopwekkende en dan weer geruststellende voorstellingen moet oproepen. U leert hierdoor het effect van positieve en negatieve voorstellingen op uw angstige gevoelens beter kennen. Vervolgens kunt u dan leren om tijdens momenten van angst positieve beelden op te roepen, waardoor u meer controle over uw angst krijgt. Tijdens angstmanagement training worden ook dikwijls elementen uit de cognitieve therapie toegevoegd. Een angstmanagement training wordt tien zittingen toegepast. Een voorwaarde voor het slagen van de behandeling is dat u thuis veel oefent.
Toegepast relaxatie
Toegepast relaxatie is een methode waarbij u stapsgewijs leert om u te ontspannen. Eerst leert u zich door bepaalde oefeningen, waarbij u uw spieren wisselend aanspant en ontspant, te ontspannen. U leert goed voelen wat het is als u gespannen bent en hoe het voelt als u helemaal ontspannen bent. U zult zich na verloop van tijd steeds makkelijker kunnen ontspannen. U leert uzelf om, als het ware 'op commando', te ontspannen. Als u dit onder de knie heeft, dan is het de bedoeling dat u met deze vaardigheid gaat oefenen in situaties die u angstig maken. U leert hierdoor een methode waarmee u uw angst beter hanteerbaar kunt maken. Toegepast relaxatie wordt tien zittingen toegepast. Een voorwaarde voor het slagen van de behandeling is ook hier weer dat u thuis veel oefent.
Exposure
"Exposure " is een vorm van gedragstherapie. "Exposure" betekent "blootstellen". Het kan zijn dat u vanwege uw angst vermijdt om aan bepaalde dingen te denken, of dat u bepaalde activiteiten of situaties bent gaan vermijden die u angstig maken. Dit lijkt heel logisch, niemand wil zich rot voelen. Er is echter bekend dat angst, door de angstopwekkende gedachten of angstopwekkende activiteiten of situaties te vermijden, blijft bestaan en in sommige gevallen zelfs erger wordt. Het doel van exposure is om dit patroon te doorbreken. U zult leren hoe u het beste met de angst om kunt gaan. Het is de bedoeling dat u zich vervolgens bewust de inhoud van de angstopwekkende piekergedachten voor de geest haalt of dat u zich aan bepaalde angstopwekkende situaties blootstelt, door deze situaties bewust op te zoeken. U maakt samen met de behandelaar een oefenlijst, waarbij u begint met relatief eenvoudige situaties. Als dit goed gaat, gaat u met moeilijkere situaties aan de slag. Uit onderzoek blijkt dat exposure een effectieve behandeling is. Als u zich op deze manier aan situaties blootstelt, dan zal de angst in de meeste gevallen geleidelijk aan minder worden. Door de oefeningen doet u namelijk nieuwe ervaringen op, waaruit blijkt dat u de gevreesde situatie het hoofd kunt bieden. Exposure wordt gedurende tien zittingen toegepast. Ook bij deze therapie is het nodig om dagelijks te oefenen. De behandelaar zal samen met u kijken wat voor u de beste manier om te oefenen is.
